Talle tonge (Versjoernaal, bl. 179-181) | Literary Studies & Criticism

Mathews Phosa

1. Hierdie gedig het baie voorbeelde van kontras:
   • a) “Talle” en “een”
   • b) “heuningtong” en “bittertong”
   • c) “stomp” en “skerp”
   • d) “heuningtong” en “suur tong”
2. Elke keer wat die mens met sy mond moet reageer, doen hy dit op verskillende maniere. Somtyds maak sy woorde seer, ander kere help sy woorde heelmaak.
3. Verduidelik watter verskillende betekenisse die volgende beelde kan hê:
   • a) 'n Heuningtong: Wanneer 'n mens met soet woorde iemand probeer beïndruk of iemand probeer vlei net om uiteindelik jou sin te kry.
   • b) 'n Bitter tong: Onaangenaam wees, hartseer veroorsaak, haat versprei, seermaak – die woord bytend kan ook hier van toepassing wees.
   • c) 'n Stomp tong: Staan teenoor “skerp tong” wat beteken 'n mens maak seer met jou woorde. Hier het dit die betekenis dat 'n mens liewer stilbly.
   • d) 'n Skerp tong: Onvriendelik, met die doel om seer te maak, beledigend, bitsig, giftig en venynig.
   • e) 'n Suur tong: Lelike, nors, onvriendelike dinge sê.
   • f) 'n Snydende tong: Woorde wat diep sny in iemand anders se menswees en groot skade aanrig.
   • g) 'n Salwende tong: Woorde wat 'n ander troos en lekker oor homself laat voel.
4. Figuurlik. Dit is metafore.
5. “my skerp tong/klap soos 'n sweep” of “my suur tong brand/brand soos asyn”
6. Dit wat die gedig bespreek, is eintlik universele waarhede, naamlik dat mense mekaar met woorde kan opbou of afbreek.
7. Dit is waar, omdat die grootste deel van die gedig negatiewe eienskappe noem. Slegs versreël 16 en versreëls 5 en 6 verwys na positiewe eienskappe.
8. “klap/klap”: Gee die klank weer van 'n sweep wat knal wanneer dit geklap word.
9. “bloei” (ook “keep”)
10. Dit is dieselfde woorde, maar die woordorde verskil. In versreël 1 val die klem op die tong, maar in die slotreël val die klem op die spreker (en dus ook die leser) en is dit amper soos ‘n belydenis. Hy slaag sodoende daarin om die leser direk by die inhoud te betrek. Daar is dus progressie wat die inhoud aanbetref. Dit dien ook as 'n bindingsmiddel in die gedig.
11. Die woord “tong”: Dit word vanaf die titel in amper elke daaropvolgende versreël herhaal.
12. Positief: Wanneer 'n mens weet dat stilbly somtyds beter is. Negatief: Wanneer 'n mens stilbly wanneer dit nodig is om te praat, byvoorbeeld as iemand verkeerdelik beskuldig word of wanneer jy stilbly as jy iemand kan moed inpraat.
13. Opstel (150 woorde):
14. Heuningtong: Wanneer 'n mens met soet woorde iemand probeer beïndruk of iemand probeer vlei net om uiteindelik jou sin te kry.
15. Bitter tong: Die woord “bitter” het baie figuurlike toepassings. Die gesegde “iemand is 'n regte bitterbek” verwys na iemand wat ontevrede is en oor alles kla. As die spreker verwys na “bitter tong” sluit dit betekenisse in van onaangenaam wees, hartseer veroorsaak, haat versprei, seermaak – die woord bytend kan ook van toepassing wees.
16. Skerp tong: Die implisiete betekenis van skerp sluit in – onvriendelik, met die doel om seer te maak, beledigend, bitsig (biting, harsh, snappish), giftig (poisonous) en venynig (venomous). Trouens, hy vergelyk die “skerp tong” met 'n sweepslag wat iemand se menswees kan sny soos 'n sweephaal op die vel kan sny en 'n wond kan laat wat bloei en lank neem om gesond te word.
17. Suur tong: Dit kan insluit iemand wat 'n slegte humeur het en dikwels lelike, nors, onvriendelike dinge sê wat soos asyn op 'n wond brand en letsels (merke) laat wat nooit weer heel en glad word nie (“skend”).
18. Salwende tong: Jy kan iemand se seer beter maak met jou woorde, jy kan iemand se selfbeeld opbou deur mooi dinge te sê, jy kan iemand se lewe seën deur vir hom iets goeds op die regte tyd te sê.