As jy weer skryf (Versjoernaal, bl.97-98) | Literary Studies & Criticism

Ingrid Jonker

1. Die gedig is opgedra aan ‘n persoon: “vir Jack”. Die leser aanvaar dat dit die skrywer Jack Cope moet wees omdat hulle altyd ‘n hegte verhouding gehad het.
2. Hy moet vir haar onthou./Hy moet die dinge wat hulle saam gedoen het, onthou.
3. Die begin en die slot vorm amper spieëlbeelde van mekaar.
4. Ja, omdat sy praat van “een van ons wandelinge”.
5. “Die son saans in Lissabon”/“te sien in die somerson”/“saamgedra soos ‘n spieël”/”te sien/Die son wat ek nou vir altyd bedek/Met swart vlinders”. Die herhaling van die s-klank, wat ook in die son-beeld voorkom, word sodoende beklemtoon.
6. Vlinders is gewoonlik pragtig kleurvol, sodat die gedagte van ’n swart vlinder ontstellend morbied is. ‘n Vlinder se vlerke is ook ragfyn, wat aansluit by haar eie emosionele broosheid. Die gedagte van swart vlindervlerke kon moontlik sy oorsprong gehad het in Spanje (waar sy was toe sy die gedig geskryf het) waar vrouens in daardie tyd ragfyn sluiers van kant (mantillas) gedra het en somtyds hulle gesigte daarmee bedek het. Vrouens het dit ook oor hulle hoofde gedra wanneer hulle na die Rooms Katolieke mis gaan.
7. Ja, “saamgedra” suggereer dat dit amper ‘n las is, iets wat jy met jou moet saamsleep waar jy ookal gaan, soos hartseer herinneringe wat jy nie kan vergeet nie.
8. Eie siening
9. Opstel:

• Verband tussen die titel en die inhoud: Die titel word herhaal in versreël 1 en 14, en in versreël 10 sê sy dat sy ook oor hóm geskryf het.
• Spieëlbeeld in versreël 9: As mens in ag neem dat spieëls vir Ingrid Jonker belangrik was (vergelyk ook in “Bitterbessie Dagbreek” wat verwys na “’n spieël het gebreek/tussen my en hom”) is die feit dat sy hom juis soos ‘n spieël saamgedra het belangrik – hy was altyd by haar. ‘n Spieël weerkaats ook die werklikheid wat suggereer dat wanneer sy aan hom gedink het, sy heeltyd bewus was van die breuk en die skeiding tussen hulle. Wanneer ‘n mens in ‘n spieël kyk, sien jy ook net ‘n weerkaatsing en refleksie van jouself, sodat haar alleenheid die heeltyd in haar gesig vasslaan. Dit word ook herhaal in die spieëlbeeld wat die inset en die slotgedeelte vorm.
• Die gebruik van die sonbeeld: Die oorsprong van die titel van die digbundel Kantelson, kom uit die gedig “Waterval van mos en son” waar die woord son in voorkom: Moswaterval/Kantelson. Son simboliseer gewoonlik lewe, geluk, voorspoed. Sy gebruik die son hier ook as simbool, maar hierdie keer word die son in haar oë weerspieël en verdonker dit stelselmatig vanaf “goueblaar … somerson” tot “son saans in Lissabon” tot “die son … vir altyd bedek met swart vlinders”.
• Eie siening