Nuwe stemme 4 is die jongste ­toevoeging tot Tafelberg se belangrike inisiatief om aan jong digters ’n geleentheid te bied om hul ­poësie in druk te laat verskyn. Ná hul buiging in Nuwe stemme 3 vyf jaar gelede het Danie Marais, Ronelda S. Kamfer en Loftus ­Marais met die verskyning van hul debuutbundels heelwat ­belang- stelling gewek. Nuwe ­stemme 4 skep dan ook die ver­wagting dat ­vol­ledige bundels van indruk­wek­kende jong bydraers soos ­Corné Coetzee, Jan A.F. du Plessis, ­Willem Jansen, Annie Klopper, Jannie Malan, Hennie Meyer, ­Heidi Papadopoulos­-Pienaar, Lou-Anne Stone en ­Marius Swart ­binnekort op die winkel­rakke sal verskyn.

Die samestellers Danie Marais en Ronel de Goede het gesorg dat ­gedigte van goeie gehalte op­geneem word sodat Nuwe stemme 4 nie vir bundels uit die penne van ­gevestigde digters hoef terug te staan nie. Só laat Papadopoulos-Pienaar se “boksburgmeer” ’n mens regop sit met haar sterk beeldgebruik en die ingehoue ­geweld wat uit die volgende twee strofes spreek: die strate spook hier nog van ’n ou baklei ’n wolk hang soos geel koerant­papier oor grys barakke met kanonne wat nog woedend vinger wys na waar ’n mynskag ’n donker vuis bal teen die horison Met sy goed gekomponeerde, ­homoërotiese “fantasie” daag ­Jansen sy lesers uit om saam met hom, in die trant van die Nederlandse skrywer Gerard Reve, op ’n nuwe manier na die godsdiens te kyk. Op haar beurt skryf Sydda ­Essop reguit oor die wraak van ’n vrou op “’n donnerse stil droë ­karoo-aand” en in ander verse ­verryk sy die Afrikaanse digkuns met grepe uit die Moslemkultuur.

Vir die samestellers was dit ­kennelik belangrik om ’n groot ­verskeidenheid gedigte in Nuwe ­stemme 4 op te neem. ’n Digter soos Swart wat aansluit by die eietydse mode om praatverse te skryf, is goed verteenwoordig. Ook enkele lirieke wat Hunter Kennedy vir ­Fokofpolisiekar geskryf het, waaronder die reeds klassieke “Hemel op die platteland”, is in die bundel opgeneem. Terselfdertyd is daar ook die ­verfrissende ­konkrete poësie van Hennie ­Meyer en Du Plessis wat die ­digterlike woord met visuele ­tegnieke aanvul. In die voor­tref­like “episte(mol)ogie” onder­breek Du Plessis elke versreël met ’n oop ­spasie tussen hakies wat uit­einde­lik die kronkelende tonnel van ’n mol voorstel. Boonop slaag hy daarin om in sy klankryke ­gedig die mol se gewroet ondergronds ’n simbool te laat word van die ­kenproses wat die digter ­inspireer om deur ­woorde en ­klanke sy pad te vind.

Tematies is daar ook ’n ryk ­verskeidenheid. Die Karoo as ’n Afrikaanse hartland is die onderwerp van gedigte deur Pieter ­Hugo, Essop en Stone. Hugo en Stone ­filtreer hul sienings van die Karoo deur die Karoo-poësie van N.P. van Wyk Louw en Gert Vlok Nel, twee belangrike digters wie se werk as invloede in ­Nuwe stemme 4 weerklink. Die wye wêreld van die ­Afrikaanse diaspora en die uitvlugte van die internet is ­eweneens sterk ver­teenwoordig. Bibi ­Slippers skryf byvoorbeeld met pynlike ­humor in “OMW!” oor die Facebook-fenomeen en begin haar ­gedig met die volgende onderskrif in tipiese Facebook-taal: “You’ve been poked by W.E.G. Louw. Poke back?” Een van die sterkste nuwe stemme, Malan, put weer inspirasie uit mites en legendes met sy gedigte oor weerwolwe ­(“Likantropie”) en Eva se voor­ganger as Adam se vrou (“Lilith”). Die besluit om die gedigte in drie tematiese afdelings te plaas, het tot gevolg dat individuele digters se verse op verskillende plekke in ­Nuwe stemme 4 gesoek moet word. Verdienstelike digterstemme soos dié van André Trantraal en Lize Viljoen, van wie net drie gedigte elk opgeneem is, raak sodoende ver­lore in die koor van 22 nuwe ­digters wat in die bundel ver­teen­woordig word. Dit was ’n slim keuse van die ­samestellers om die bundel met ­Klopper se mooi rymvaste gedig “hoe om ’n dorp te verf” te ­begin. Die eerste reëls klink soos volg: begin by die posbusse – massiewe gholfballe, skoene, pampoene geskakeer met fyn skadu’s van roes verf dan die skoolbusse skeur die banke en skryf op die dak woorde wat rym met “oes” en “ak” (onthou om spelfoute te maak) skets die skoolmure na aan ­mekaar om drome in te perk en daar te ­bewaar

Dit is met voorbedagte rade dat ek hierdie gedig net gedeeltelik hier aanhaal. Lesers wie se ­nuuskierigheid nou geprikkel is vir hierdie genotvolle bundel kan ­gerus maar ’n paar fliekkaartjies verruil vir die aankoop van Nuwe stemme 4, ’n kosbare en unieke blik op die toekoms van die Afrikaanse digkuns.

TAFELBERG-UITGEWERS, KAAPSTAD. (SAGTEBAND, 192 BLADSYE.)

Andries Visagie doseer Afrikaans en Nederlands aan Unisa.

Read more...