François Bloemhof is ’n ­be­kroonde skrywer van Afrikaanse tiener- en jeugfiksie. Sy jongste toevoeging is ’n lees-en-pret­bundel bestaande uit 25 tekste wat ’n breë spektrum van gewilde ­genres soos die riller-, speur-, liefdes-, ­foto- en misdaadverhaal dek.

Die grafitti-agtige voorblad, ­moderne lettertipe (wat soos ’n ­tipiese SMS-boodskap lyk) en die uitnodigende subtitel in SMS-taal – “25 vi 10ers v/d 21ste” – is self­bewuste ­pogings om tot kontemporêre tienerlesers te spreek. Die vraag is: Gaan kuber- en media­geletterde tieners werklik deur voorspel­bare bemarking­stra­te­gieë oortuig word om die boek te lees? Word hul intelligensie nie grootliks onderskat nie deur bemar­kings­gerigte frases soos “moenie dat die grootmense hoor nie” en “oppas vir die normales. Daar is meer van hulle as van jou.”?

Die tekste is relatief kort, ­toeganklik en fokus hoofsaaklik op grillerigheid, duistere aksies en die makabere. Die illustrasie van derms en ingewande op die agterblad beklemtoon die belang van die grillerige in die boek.

’n Goeie voorbeeld is die grafiese kort­verhaal, “Tupperware” wat handel oor ’n meisie wat haar kêrel se hart terugsteel uit die huis van die skoolverleidster en dit veilig in ’n Tupperware-bakkie bewaar, totdat sy die “verlore” hart vir hom teruggee en hy weer aan haar behoort. Bloemhof bied deur konkretisering en geslaagde ­hertoepassing van bekende assosiasies ’n interessante alternatief vir die “verlore hart”- motief.
’n Geslaagde spannings­verhaal is “’n Oor om te hoor” wat die bedrieglike onskuld van ’n voorstedelike bestaan op sy kop omkeer, die leser noop om van nader te kyk en te besef dat dinge nie altyd is soos wat hulle lyk nie. Die verhaal boei enduit deur middel van atmosfeerskepping en ’n uitstekende opbou tot ’n verrassende slot.

Ongelukkig laat verhale soos “Aspris” en “Vergifnis is ’n ­nege” ’n geforseerde indruk. Dit is verhale waarin werklik nie veel gebeur nie, van diepliggende en verweefde konflik is daar nie sprake nie en die implisiete morele lessies slaag nie.

Daar is ’n aantal onkonvensionele tekste in die bundel op­geneem, maar ’n eksperiment is nog lank nie ’n geslaagde en boeiende teks nie. So byvoorbeeld is daar ’n selfoon-vervolgverhaal be­staande uit 28 selfoonboodskappe geskryf in SMS-taal, ’n teks wat bestaan uit 20 opskrifte en ’n riller­verhaal wat slegs uit ’n ­opskrif en ses woorde bestaan.

Die idee agter laasgenoemde is dat die leser self skrywer word deur die voorafgaande of daaropvolgende gebeure in te vul en te verbeel. Bloemhof se poging lui soos volg: “Afgrond – Brian hardloop. Brian val. Dis al.” ­Agter in die bundel word daar ruimte aan lesers verskaf om hul eie seswoord-stories te skryf.

Weens die eksperimentele aard van die bundel kan dit ­sinvol deur Afrikaans-onderwysers in die kreatieweskryfkunsklas gebruik word om leerders bloot te stel aan alternatiewe roetes om kreatiewe tekste te skep. Benewens ’n paar boeiende kortverhale, is die bundel grootliks ’n laslappiewerk van tekste wat nie oortuig nie.

TAFELBERG-UITGEWERS, KAAPSTAD. (SAGTEBAND, 142 BLADSYE, ISBN 978-0-624-04733-9.)

Neil Cochrane is ’n lektor in die ­departement Afrikaans en Algemene Literatuurwetenskap van Unisa.

Read more...