Fusillade (Versjoernaal, bl. 225-226) | Literary Studies & Criticism

Ernst van Heerden

1. In strofe 1 lei wagte die gevangene nanag uit die sel uit om gefusilleer te word. Alhoewel geblinddoek vir die fusillade in strofe 2, is hy intens bewus van die sonsopkoms. In strofe 3 voer sy gedagtes hom terug na sy verlede en die dinge wat hy liefhet. In strofe 4 word hy woes teruggedwing na die werklikheid – die geknars van soldatestewels op die gruis en die dreigende skietbevel.
2. • a) Dis die teken wat aangetoon het dat die gevangene ter dood veroordeel is.
   • b) Ja. Dit suggereer die hardheid van gevangenskap en die houding/gevoel van die soldate.
3. Enjambement
4. • a) Die “deernis” dui op jammerte of meegevoel; die “wit” op heiligheid of reinheid. Dit kontrasteer fel met die donkerte van die tronk en die daad wat gaan volg.
   • b) Personifikasie
5. Ja. Dit dui op die stadige pas wat die soldate met die gevangene loop vir sy teregstelling./ Beeldend van die “pad” na sy dood.
6. Ter wille van die ritme en metrum.
7. Heelwat tydwoorde kom voor: “nanag”, “môre-uur” (strofe 1); in strofe 2 is 'n terugflits; in strofe 4 bereik die tydmotief 'n klimaks – die tyd gaan soos 'n ewigheid verby maar word ook tot stilstand gebring.
8. Reël 29 is die werklikheid. Die vorige strofe fokus op sy idilliese verlede en die rustigheid, vrede en vreugde wat die gevangene as plaasboer ervaar het. Die gevoelloosheid van versreël 29 kontrasteer dus met die gevoelvolheid van die vorige strofe.
9. Herhaling van woorde en sinskonstruksies. Die groepering van strofes volgens inhoud. Die verband tussen die eerste en die laaste strofe.
10. 'n Gevangene word teen donker uit sy sel gelei om tereggestel (gefusilleer) te word. Buite die sel ervaar hy 'n spel van kleure met die daeraad. Hy roep sy herinneringe van sy plaas en sy gesin op. Die oomblik van mymering word onderbreek wanneer hy weer bewus word van die geknars van soldate se stewels op die gruis. Tog kan die fusillade nie uitgevoer word nie; dit stol in 'n ewige tydsmoment.
11. Leerderrespons
12. Leerderrespons volgens inhoud van strofe 3.